تبلیغات
http://static.cloob.com/public/user_data/gen_theme/333/998407_photo_top.jpg
پایگاه اطلاع رسانی انجمن تخته نرد ایران - اصطلاحات در بازی نرد قسمت اول
 
جمعه 27 بهمن 1391 :: نویسنده : رشت کت

بازی نرد سالها، قرنها بلکه هزاره های بسیار در میان ما ایرانیان رواج داشته و در این مدت اصطلاحات و کنایه های بسیاری نیز برای این بازی به وجود آمده و دیرپاییده. سالهای سختی بر بازی نرد در ایران گذشته و حاصل این سالهای بی التفاتی، فراموش شدن فرهنگ زیبای نردبازی،اصطلاحات و قوانین این بازی است.
در اینجا سعی میکنم کلمات و اصطلاحات  تخته نرد قدیم و جدید رو در ایران ذکر کنم.
***
الف
آبدندان: حریف تازه کار و مفت باز را گویند
اسیر : دو مهره ای که در زمین حریف و در خانه 24 هستند  
اشتالنگ: نوعی بازی شبیه نرد که با شش تاس انجام میشده
افشار : خان پنجم، پنج خان، به خان شماره 5 گفته می شود
افشار گرفتن :بستن خانه شماره 5 خود و یا حریف با حداقل دو مهره
آوارکردن: پشت سر هم حریف را در خانه های یک تا شش زدن و خانه را بستن 
آینه نشستن: تاسی که به روی لبه زمین بازی یا مهره  قرار بگیردکج بنشیند یا عدد  آن محل اختلاف باشد
ب
بازی: نوبتی از بازی که حداقل یکی از حریفان همه مهره هایش را بیرون برده باشد
باز کردن خانه : برداشتن یک مهره و ازاد ساختن خانه ای برای نشستن یا زدن حریف
باختن: وقتی حریف ببرد، نرد بازی کردن در معنای عام (می تواند به معنای واگذار کردن بازی نباشد)
بد نقش: تاس ناموافق
بردن: غلبه بر حریف در بازی نرد
برون شو: تاس بزرگ که مهره از پشت پنجدر یا چهاردر بیرون آورد و حریف را از بست نجات دهد
بست: چهار یا پنج خان پشت هم که مانع بیرون آمدن مهره حریف باشد
بساط نرد: دستگاه بازی نرد
بستن : گرفتن یک خانه با دو مهره
بش: عدد پنج در بازی نرد
به دو: افزودن بر امتیاز لازم برای بردن هر دست. معمولا زمانی انجام می شود که هر دو بازیکن فقط یک امتیاز برای برد دست لازم دارند
پ
پشت بام: نگاه کنید به پیشخوان
پل : نگاه کنید به قلعه  
پیشخوان : قسمت میانی صفحه نرد. برجستگی بین دو کاسه نرد که مهره های کشته در بالای آن قرار می گیرند
پیش دادن: نگاه کنید به پیشی دادن
پیشی دادن: ارفاق به حریف ، معمولا چنان که حریف تازه کار سه بار  متوالی تاس بریزد و حریف متبحر پس از آن بازی کند
پنج دست: بازی که در آن با پنج امتیاز برنده مشخص شود
پنج گاه: خانه شماره پنج بازی نرد
پوشاندن : گذاشتن مهره دیگر روی مهره گشاد
ت
تاس: از ارکان بازی نرد. جسم مکعبی که اعداد یک تا شش روی آن نقر شده باشد
تاس بالا: اعداد چهار تا شش روی تاس
تاس پایین: اعداد یک تا سه
تاسریز: جامی که با آن تاس بریزند، به شکل استوانه یا مانند آن که تاس را در آن قرار می دهند و به روی تخت نرد می ریزند
تاس گرفتن: تاس ریختن به شیوه ای که خواسته یا نا خواسته، اعداد خاصی بنشیند. حیله و نیرنگ به منظور نشستن  تاس روی عدد خاص از طریق ریختن با دست یا تاسهای دستکاری شده یا مانند آن
تاس ریختن: پرتاب تاس با دست یا  از درون تاس ریز، روی صفحه نرد
تاس موافق: تاس مورد علاقه و خواسته شده
تاسه: نگاه کنید به تاسریز

تخت نرد: نگاه کنید به تخته نرد

تخته نرد: از ارکان بازی نرد. صفحه بازی که بیست و چهار خان برای حرکت مهره ها دارد

تعطیل است : مهره کشته شده که مکررا در زمین حریف  ننشیند
تمامی ندب: نگاه کنید به داو فره
تنبل خان: خان شماره شش
ته خانه : خانه های شماره یک و دو در زمین بازی نرد
تیررس: فاصله یک تا شش خان که بتوان مهره گشاد حریف را با یک تاس زد
ث
ثریا: نگاه کنید به کوه خانه
ج
جفت : وقتی تعداد عدد روی دو تاس برابر بیاید یا بنشیند مثلا 11، 22، 33 و....
چ
چارخان: خانه شماره چهار
چهارگاه: خانه شماره چهار در نرد
چشم: خالهای تاس را گویند
چیدن : قرار دادن مهره ها در زمین به شیوه خاص برای شروع بازی
ح
حتّان: نوعی بازی با اسباب نرد
حکم: بر وزن بلد، داور
حکم تاس: بازی کردن مطابق اعداد هر دو تاس. نمی توان تنها یکی از دو تاس را بازی کرد
خ
خال: هر یک نقطه سیاه روی تاس که مهره را یک خان به جلو ببرد، مجازا به تاس یک هم گفته می شود
خال خال: نگاه کنید به دو خال
خال خان :  خانه شماره یک 
خان: منظور هر یک از 24 جایگاه مهره ها در تخته نرد است
خان مرشد: خانه شماره سه در زمین بازی نرد 
خانه آزاد: خانه هایی که مهره ای در انها قرار نگرفته
خانۀ باز: به خانه آزاد مراجعه شود
خانه گداها:  خانه شماره بیست و چهار
خانه گیر:بازی هفتم از هفت بازی نرد قدیم
خانه نرد: نگاه کنید به خان
خصل: بر وزن بند، بازی به داو هفت
خوردن مهره : برداشتن مهره ها از زمین در انتهای بازی و خارج کردن آنها
د
دا: نگاه کنید به داو
داو: افزودن به شرط قبلی بازی. هر بازیکن در نوبت خود و پیش از تاس ریختن می توان داو بدهد و میزان شرط پیشین بازی را بالاتر ببرد.
داو خراسانی: داو دادن در بازی با اعداد اول (تقسیم ناپذیر) مانند دو، سه، پنج، هفت، یازده و ...
داو دادن: نگاه کنید به داو
داو برگردان: روی داو حریف داو دادن
داو تمام: بازی به داو هفت
داو فره: بازی به داو یازده
داو کشیدن: نگاه کنید به داو
دست خون: بازی به داو هفده، کنایه از بازی در نهایت استیصال و باختن همه چیز
دق: بر وزن حق، امتیاز برد یا باخت. بردن یک دق است و مارس کردن دو دق و ماره کردن سه دق
دو برگرد : نگاه کنید به داو برگردان

دو برگردون : نگاه کنید به داو برگردان
دو دو: طرفین در امتیاز برابرند، بازی به دو، نگاه کنید به به دو

دوی خراسونی: نگاه کنید به داو خراسانی
دو خال: تاس جفت یک
دو کور: نگاه کنید به دو خال
دو شش : تاس جفت شش
دراز: نگاه کنید به گلبهار کوتاه
دربخانه : خانه شماره هفت هر بازیکن
دست: مرکب از چند بازی، تا یکی از حریفان به امتیاز شرط شده برسد. معمولا دست را به پنج یا هفت امتیاز شرط می کنند
دست به مهره: وقتی حریف با لمس مهره مجبور به بازی با همان مهره باشد و نتواند نظرش را عوض کند. یکی از قوانین اختیاری
دش : نگاه کنید به دو شش
دو برد: نگاه کنید به مارس
دورد چهار: تاس 44
ذ
ر
رجز: امثال کنایات اشارات و اشعاری که به قصد تضعیف روحیه حریف خوانده شود
رجز خوانی : جنگ لفظی بین دو بازیکن، با خواندن امثال، کنایات، اشارات و اشعار مناسب در موقعیتهای مختلف
ز
زدن : کشته شدن مهره گشاد، که باید برگردد و دوباره از زمین حریف وارد بازی شود
زیاد: یکی از بازی هایی که با اسباب نرد انجام می شده است
زهانیدن: قوت دادن یکی ار طرفین بازی، راهنمایی یکی از طرفین بازی
ژ
س
ستا: بازی سوم از هفت بازی قدیم نرد
ستاره:نگاه کنید به ستا
سیخ کباب: اصطلاح عامیانه برای کوه خانه
سگ مارس: لفظ عامیانه برای ماره
سه برد: نگاه کنید به ماره
سه نقش: عدد روی سه تاس، نرد در قرون پنج و شش هجری با سه تاس بازی می شده است
سد : بستن راه حریف 
سه گاه: خان شماره سه
سیه مهره: مهره های سیاه در بازی، معمولا پیشکسوتان و بزرگان را به بازی با مهره سیاه تعارف می کنند
سه دست: بازی که در آن با سه امتیاز برنده مشخص شود


برگرفته از :    http://persian-nard.blogspot.ca




نوع مطلب : اصطلاحات تخصصی و عمومی تخت نرد، 
برچسب ها :
: تعداد بازدید :
:


پنجشنبه 22 شهریور 1397 04:40 ق.ظ
This is not their definitive experiment.
جمعه 2 شهریور 1397 06:02 ق.ظ
Certainly, it has been altering the best way
we reside.
سه شنبه 8 خرداد 1397 02:04 ق.ظ
It offers garden solutions of all sorts.
جمعه 21 اردیبهشت 1397 02:32 ب.ظ
круглосуточный онлайн кредит на карту
кредиты на карту онлайн украина
без отказа
кредит на карту без отказа украина
займ на карточку срочно
круглосуточный займ без отказа
кредиты займы на карту онлайн украина
картинки про кредит
یکشنبه 2 مهر 1396 02:42 ق.ظ
I like the helpful info you provide in your articles.
I'll bookmark your weblog and check again here regularly.

I am quite sure I will learn many new stuff right here!
Best of luck for the next!
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:54 ب.ظ
whoah this blog is excellent i love studying your posts.
Keep up the good work! You know, lots of individuals are looking round
for this information, you could aid them greatly.
جمعه 13 مرداد 1396 09:25 ب.ظ
This website was... how do you say it? Relevant!! Finally I've found something
that helped me. Cheers!
پنجشنبه 29 تیر 1396 08:56 ق.ظ
It's amazing to go to see this web page and reading the
views of all mates concerning this article, while I am
also eager of getting knowledge.
جمعه 22 اردیبهشت 1396 11:53 ق.ظ
Way cool! Some extremely valid points! I
appreciate you writing this post plus the rest of the site
is extremely good.
سه شنبه 5 اردیبهشت 1396 12:33 ق.ظ
I was able to find good info from your blog posts.
پنجشنبه 24 فروردین 1396 12:10 ق.ظ
Hi, I do think this is a great site. I stumbledupon it ;
) I may revisit once again since I saved as a favorite it.
Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help others.
شنبه 19 فروردین 1396 10:14 ب.ظ
I really love your blog.. Very nice colors & theme. Did you make this amazing site yourself?
Please reply back as I'm attempting to create my own blog and would
love to find out where you got this from or exactly what the theme is
called. Appreciate it!
سه شنبه 15 فروردین 1396 08:19 ق.ظ
I visit day-to-day a few websites and websites to read content,
but this webpage presents quality based content.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


پایگاه اطلاع رسانی انجمن تخته نرد ایران
لینک های دسترسی
صفحه اصلی
ما در فیسبوک
شش و بش
ما در کلوب دات کام

مطالب اخیر
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
این صفحه را به اشتراک بگذارید