تبلیغات
http://static.cloob.com/public/user_data/gen_theme/333/998407_photo_top.jpg
پایگاه اطلاع رسانی انجمن تخته نرد ایران - اصطلاحات در بازی نرد قسمت اول
 
جمعه 27 بهمن 1391 :: نویسنده : رشت کت

بازی نرد سالها، قرنها بلکه هزاره های بسیار در میان ما ایرانیان رواج داشته و در این مدت اصطلاحات و کنایه های بسیاری نیز برای این بازی به وجود آمده و دیرپاییده. سالهای سختی بر بازی نرد در ایران گذشته و حاصل این سالهای بی التفاتی، فراموش شدن فرهنگ زیبای نردبازی،اصطلاحات و قوانین این بازی است.
در اینجا سعی میکنم کلمات و اصطلاحات  تخته نرد قدیم و جدید رو در ایران ذکر کنم.
***
الف
آبدندان: حریف تازه کار و مفت باز را گویند
اسیر : دو مهره ای که در زمین حریف و در خانه 24 هستند  
اشتالنگ: نوعی بازی شبیه نرد که با شش تاس انجام میشده
افشار : خان پنجم، پنج خان، به خان شماره 5 گفته می شود
افشار گرفتن :بستن خانه شماره 5 خود و یا حریف با حداقل دو مهره
آوارکردن: پشت سر هم حریف را در خانه های یک تا شش زدن و خانه را بستن 
آینه نشستن: تاسی که به روی لبه زمین بازی یا مهره  قرار بگیردکج بنشیند یا عدد  آن محل اختلاف باشد
ب
بازی: نوبتی از بازی که حداقل یکی از حریفان همه مهره هایش را بیرون برده باشد
باز کردن خانه : برداشتن یک مهره و ازاد ساختن خانه ای برای نشستن یا زدن حریف
باختن: وقتی حریف ببرد، نرد بازی کردن در معنای عام (می تواند به معنای واگذار کردن بازی نباشد)
بد نقش: تاس ناموافق
بردن: غلبه بر حریف در بازی نرد
برون شو: تاس بزرگ که مهره از پشت پنجدر یا چهاردر بیرون آورد و حریف را از بست نجات دهد
بست: چهار یا پنج خان پشت هم که مانع بیرون آمدن مهره حریف باشد
بساط نرد: دستگاه بازی نرد
بستن : گرفتن یک خانه با دو مهره
بش: عدد پنج در بازی نرد
به دو: افزودن بر امتیاز لازم برای بردن هر دست. معمولا زمانی انجام می شود که هر دو بازیکن فقط یک امتیاز برای برد دست لازم دارند
پ
پشت بام: نگاه کنید به پیشخوان
پل : نگاه کنید به قلعه  
پیشخوان : قسمت میانی صفحه نرد. برجستگی بین دو کاسه نرد که مهره های کشته در بالای آن قرار می گیرند
پیش دادن: نگاه کنید به پیشی دادن
پیشی دادن: ارفاق به حریف ، معمولا چنان که حریف تازه کار سه بار  متوالی تاس بریزد و حریف متبحر پس از آن بازی کند
پنج دست: بازی که در آن با پنج امتیاز برنده مشخص شود
پنج گاه: خانه شماره پنج بازی نرد
پوشاندن : گذاشتن مهره دیگر روی مهره گشاد
ت
تاس: از ارکان بازی نرد. جسم مکعبی که اعداد یک تا شش روی آن نقر شده باشد
تاس بالا: اعداد چهار تا شش روی تاس
تاس پایین: اعداد یک تا سه
تاسریز: جامی که با آن تاس بریزند، به شکل استوانه یا مانند آن که تاس را در آن قرار می دهند و به روی تخت نرد می ریزند
تاس گرفتن: تاس ریختن به شیوه ای که خواسته یا نا خواسته، اعداد خاصی بنشیند. حیله و نیرنگ به منظور نشستن  تاس روی عدد خاص از طریق ریختن با دست یا تاسهای دستکاری شده یا مانند آن
تاس ریختن: پرتاب تاس با دست یا  از درون تاس ریز، روی صفحه نرد
تاس موافق: تاس مورد علاقه و خواسته شده
تاسه: نگاه کنید به تاسریز

تخت نرد: نگاه کنید به تخته نرد

تخته نرد: از ارکان بازی نرد. صفحه بازی که بیست و چهار خان برای حرکت مهره ها دارد

تعطیل است : مهره کشته شده که مکررا در زمین حریف  ننشیند
تمامی ندب: نگاه کنید به داو فره
تنبل خان: خان شماره شش
ته خانه : خانه های شماره یک و دو در زمین بازی نرد
تیررس: فاصله یک تا شش خان که بتوان مهره گشاد حریف را با یک تاس زد
ث
ثریا: نگاه کنید به کوه خانه
ج
جفت : وقتی تعداد عدد روی دو تاس برابر بیاید یا بنشیند مثلا 11، 22، 33 و....
چ
چارخان: خانه شماره چهار
چهارگاه: خانه شماره چهار در نرد
چشم: خالهای تاس را گویند
چیدن : قرار دادن مهره ها در زمین به شیوه خاص برای شروع بازی
ح
حتّان: نوعی بازی با اسباب نرد
حکم: بر وزن بلد، داور
حکم تاس: بازی کردن مطابق اعداد هر دو تاس. نمی توان تنها یکی از دو تاس را بازی کرد
خ
خال: هر یک نقطه سیاه روی تاس که مهره را یک خان به جلو ببرد، مجازا به تاس یک هم گفته می شود
خال خال: نگاه کنید به دو خال
خال خان :  خانه شماره یک 
خان: منظور هر یک از 24 جایگاه مهره ها در تخته نرد است
خان مرشد: خانه شماره سه در زمین بازی نرد 
خانه آزاد: خانه هایی که مهره ای در انها قرار نگرفته
خانۀ باز: به خانه آزاد مراجعه شود
خانه گداها:  خانه شماره بیست و چهار
خانه گیر:بازی هفتم از هفت بازی نرد قدیم
خانه نرد: نگاه کنید به خان
خصل: بر وزن بند، بازی به داو هفت
خوردن مهره : برداشتن مهره ها از زمین در انتهای بازی و خارج کردن آنها
د
دا: نگاه کنید به داو
داو: افزودن به شرط قبلی بازی. هر بازیکن در نوبت خود و پیش از تاس ریختن می توان داو بدهد و میزان شرط پیشین بازی را بالاتر ببرد.
داو خراسانی: داو دادن در بازی با اعداد اول (تقسیم ناپذیر) مانند دو، سه، پنج، هفت، یازده و ...
داو دادن: نگاه کنید به داو
داو برگردان: روی داو حریف داو دادن
داو تمام: بازی به داو هفت
داو فره: بازی به داو یازده
داو کشیدن: نگاه کنید به داو
دست خون: بازی به داو هفده، کنایه از بازی در نهایت استیصال و باختن همه چیز
دق: بر وزن حق، امتیاز برد یا باخت. بردن یک دق است و مارس کردن دو دق و ماره کردن سه دق
دو برگرد : نگاه کنید به داو برگردان

دو برگردون : نگاه کنید به داو برگردان
دو دو: طرفین در امتیاز برابرند، بازی به دو، نگاه کنید به به دو

دوی خراسونی: نگاه کنید به داو خراسانی
دو خال: تاس جفت یک
دو کور: نگاه کنید به دو خال
دو شش : تاس جفت شش
دراز: نگاه کنید به گلبهار کوتاه
دربخانه : خانه شماره هفت هر بازیکن
دست: مرکب از چند بازی، تا یکی از حریفان به امتیاز شرط شده برسد. معمولا دست را به پنج یا هفت امتیاز شرط می کنند
دست به مهره: وقتی حریف با لمس مهره مجبور به بازی با همان مهره باشد و نتواند نظرش را عوض کند. یکی از قوانین اختیاری
دش : نگاه کنید به دو شش
دو برد: نگاه کنید به مارس
دورد چهار: تاس 44
ذ
ر
رجز: امثال کنایات اشارات و اشعاری که به قصد تضعیف روحیه حریف خوانده شود
رجز خوانی : جنگ لفظی بین دو بازیکن، با خواندن امثال، کنایات، اشارات و اشعار مناسب در موقعیتهای مختلف
ز
زدن : کشته شدن مهره گشاد، که باید برگردد و دوباره از زمین حریف وارد بازی شود
زیاد: یکی از بازی هایی که با اسباب نرد انجام می شده است
زهانیدن: قوت دادن یکی ار طرفین بازی، راهنمایی یکی از طرفین بازی
ژ
س
ستا: بازی سوم از هفت بازی قدیم نرد
ستاره:نگاه کنید به ستا
سیخ کباب: اصطلاح عامیانه برای کوه خانه
سگ مارس: لفظ عامیانه برای ماره
سه برد: نگاه کنید به ماره
سه نقش: عدد روی سه تاس، نرد در قرون پنج و شش هجری با سه تاس بازی می شده است
سد : بستن راه حریف 
سه گاه: خان شماره سه
سیه مهره: مهره های سیاه در بازی، معمولا پیشکسوتان و بزرگان را به بازی با مهره سیاه تعارف می کنند
سه دست: بازی که در آن با سه امتیاز برنده مشخص شود


برگرفته از :    http://persian-nard.blogspot.ca




نوع مطلب : اصطلاحات تخصصی و عمومی تخت نرد، 
برچسب ها :
: تعداد بازدید :
:


شنبه 26 مرداد 1398 03:29 ب.ظ
Keep up the superb work, I read few blog posts
on this web site and I conceive that your web blog is rattling interesting and holds
circles of superb information.
شنبه 26 مرداد 1398 06:17 ق.ظ
Terrific work! That is the type of information that are meant to be shared
across the net. Disgrace on the seek engines for now
not positioning this publish higher! Come on over and talk
over with my web site . Thanks =)
شنبه 26 مرداد 1398 01:48 ق.ظ
I don't unremarkably comment but I gotta tell regards for the post on this one :D.
جمعه 25 مرداد 1398 05:02 ب.ظ
Hello friends, good article and good urging commented at this
place, I am truly enjoying by these.
جمعه 25 مرداد 1398 11:15 ق.ظ
Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this
write-up and the rest of the site is also very good.
جمعه 25 مرداد 1398 01:54 ق.ظ
I think that everything published was very logical.
But, what about this? what if you typed a catchier post title?

I am not suggesting your content is not solid, however suppose
you added a headline to maybe grab people's
attention? I mean پایگاه اطلاع رسانی انجمن
تخته نرد ایران - اصطلاحات در بازی نرد
قسمت اول is kinda vanilla. You might glance at
Yahoo's front page and note how they write news headlines to get viewers interested.
You might add a related video or a related pic or two
to get people interested about what you've written. In my opinion, it would make your posts a little
bit more interesting.
پنجشنبه 24 مرداد 1398 08:51 ب.ظ
If some one wants expert view about blogging afterward i recommend him/her to
go to see this blog, Keep up the good job.
پنجشنبه 24 مرداد 1398 06:59 ق.ظ
I like what you guys are up also. Such smart work and reporting!
Carry on the superb works guys I've incorporated you guys
to my blogroll. I think it will improve the value of my web
site :).
چهارشنبه 23 مرداد 1398 05:30 ب.ظ
Howdy very nice website!! Guy .. Excellent ..

Amazing .. I will bookmark your site and take the feeds additionally?
I'm satisfied to seek out numerous useful information right here in the
put up, we want work out more strategies on this regard,
thanks for sharing. . . . . .
سه شنبه 22 مرداد 1398 08:43 ب.ظ
Keep up the superb work, I read few posts on this site and
I believe that your web blog is real interesting and
holds sets of excellent information.
سه شنبه 22 مرداد 1398 05:59 ق.ظ
Keep up the great piece of work, I read few posts on this website and I believe
that your web blog is real interesting and has got lots of superb info.
سه شنبه 22 مرداد 1398 02:50 ق.ظ
If some one desires expert view on the topic
of running a blog then i recommend him/her to pay a quick visit this
website, Keep up the fastidious work.
دوشنبه 21 مرداد 1398 06:55 ب.ظ
many thanks a lot this amazing site is definitely conventional in addition to casual
دوشنبه 21 مرداد 1398 01:37 ب.ظ
I cherished up to you will obtain carried out proper here.

The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish.
nevertheless, you command get got an impatience over that you want be turning in the following.
sick indubitably come further previously again since precisely the similar just about
very incessantly inside case you shield this increase.
دوشنبه 21 مرداد 1398 08:30 ق.ظ
I think you have remarked some very interesting points, regards for the post.
یکشنبه 20 مرداد 1398 04:53 ب.ظ
If some one wishes expert view concerning blogging and site-building afterward i suggest him/her to
pay a visit this website, Keep up the pleasant work.
یکشنبه 20 مرداد 1398 04:32 ب.ظ
Keep up the superb work, I read few articles on this site
and I believe that your site is rattling interesting and has got bands of great info.
شنبه 19 مرداد 1398 10:06 ق.ظ
As I site possessor I believe the content material here is rattling fantastic ,
appreciate it for your efforts. You should keep it
up forever! Good Luck.
جمعه 18 مرداد 1398 11:27 ب.ظ
Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this
post and also the rest of the website is very good.
جمعه 18 مرداد 1398 01:25 ق.ظ
Yay google is my king assisted me to find this outstanding site!
پنجشنبه 17 مرداد 1398 12:55 ب.ظ
What you published made a bunch of sense. But, think on this, what if you added a little information? I
mean, I don't wish to tell you how to run your blog,
however what if you added something that makes people desire
more? I mean پایگاه اطلاع رسانی انجمن تخته نرد ایران - اصطلاحات
در بازی نرد قسمت اول is a little boring.
You ought to glance at Yahoo's home page and watch how they write
news titles to grab viewers to click. You might add a video or a
related pic or two to get people excited about everything've got to say.
Just my opinion, it would bring your posts a little bit more interesting.
پنجشنبه 17 مرداد 1398 07:06 ق.ظ
I like what you guys are up too. Such smart work and reporting!
Keep up the superb works guys I have incorporated you guys to my blogroll.

I think it will improve the value of my website :).
پنجشنبه 17 مرداد 1398 05:26 ق.ظ
Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this write-up plus the rest of the site is really good.
چهارشنبه 16 مرداد 1398 10:38 ب.ظ
You are my intake, I own few blogs and rarely run out from brand
:).
چهارشنبه 16 مرداد 1398 10:24 ب.ظ
My spouse and I stumbled over here by a different website and thought I might as well check things out.
I like what I see so now i'm following you.
Look forward to checking out your web page yet again.
چهارشنبه 16 مرداد 1398 05:31 ب.ظ
I love what you guys are usually up too. This kind of clever
work and coverage! Keep up the great works guys I've incorporated you guys to my own blogroll.
چهارشنبه 16 مرداد 1398 02:39 ب.ظ
Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this write-up and the rest of the site is also really good.
چهارشنبه 16 مرداد 1398 12:58 ب.ظ
Howdy! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came
to look it over. I'm definitely loving the information. I'm book-marking
and will be tweeting this to my followers!

Fantastic blog and superb design and style.
چهارشنبه 16 مرداد 1398 08:43 ق.ظ
I got what you intend,bookmarked, very decent internet site.
سه شنبه 15 مرداد 1398 12:08 ب.ظ
I conceive you have mentioned some very interesting points, thank
you for the post.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
پایگاه اطلاع رسانی انجمن تخته نرد ایران
لینک های دسترسی
صفحه اصلی
ما در فیسبوک
شش و بش
ما در کلوب دات کام

مطالب اخیر
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
این صفحه را به اشتراک بگذارید